Reisverslag
Galeriereis Groningen 14 en 15 oktober 2016

Tijdens onze fantastische reis vorig jaar naar Valencia,
nodigde onze reisleidster Saskia van Lier ons uit om ook eens naar Groningen te
komen. Groningen? We zijn al zo vaak in het Groninger Museum geweest…

Nee, nee, ik wil jullie graag wat anders in Groningen
laten zien. Er is namelijk veel meer te zien.

Door haar enthousiasme groeide onze nieuwsgierigheid.

Saskia wilde ons een aantal prachtige kerken laten zien
in het noorden van de provincie.

En zo kwam het dat we op 14 oktober ‘s morgens vroeg met
36 vrienden van de Galerie vertrokken naar het hoge noorden.

Na de koffie met heerlijke cake in de bus hield Helga de Boer een inleiding
over het museum de Buitenplaats en het Nysinghhuis in Eelde dat we als eerste
zouden bezoeken.

Johan de Boer vertelde ons nog een prachtig verhaal van
Belcampo, de Groningse schrijver. Een absurd verhaal met en over mezelf, over
dromen en werkelijkheid.

Het Nysinghhuis was zeer de moeite waard met o.a. veel
wandschilderingen van Matthijs Röling, Wout Muller en Clary Mastenbroek. Ook
bekeken we de prachtige tuinen met schitterende beelden en veel verschillende
appelrassen.

Tijdens de lunch in het museumcafé maakten we kennis met
de eigenaar Jos van Groeningen.

Na de lunch bekeken we een interessante tentoonstelling
in de Buitenplaats met als titel: de appel, tussen schuld en onschuld.

In Groningen aangekomen, maakten we eerst kwartier in het
Hampshirehotel waarna een groep o.l.v. van Saskia van Lier een stadswandeling
maakte. Een andere groep ging naar galerie Pictura om een nieuwe expositie van
Siemen Dijkstra te bekijken. Siemen, die al vaak in onze eigen galerie heeft
geëxposeerd, was speciaal voor ons naar Groningen gekomen om ons rond te leiden
door de tentoonstelling. We waren wederom onder de indruk van zijn werken, maar
ook van zijn techniek van drukken.

De avond werd afgesloten met een heerlijk diner in
restaurant Louis VI. Het was gezellig en lekker.

Na een prima ontbijt vertrokken we om 9.00 uur met de bus
naar Garmerwolde. Hier bekeken we de eerste kerk, een romano-gotische kerk, gebouwd in de 13e eeuw. Deze kerk had een
losstaande toren. De reden was simpel: bij blikseminslag zou de kerk behouden
blijven.

In Groningen werden in die eeuwen door de welvaart,
ontstaan door opbrengsten uit de landbouw, veel kerken en kloosters gebouwd.
Werp een steen en gij zult een klooster raken!

Versiering werd aangebracht met de bakstenen zelf, dus
siermetselwerk, maar ook door de verschillende kleuren van de stenen. Binnen
waren oude wandschilderingen van rond 1500 te zien, waarover we door Saskia
fantastische en humoristische uitleg kregen.

Bijzonder was dat de vrouweningang aan de koude
noordzijde zat en aan de warme zuidzijde de manneningang. Ook bijzonder was de
waterspuwer in de vorm van een kattenkop. Het water van de piscina (wasbekken)
liep hierdoor naar buiten.

Op het begraafplaats rond de kerk vertelde Saskia ons
over de vele symbolen op de grafzerken. De zandloper met vleugels: de tijd
vliegt. De slang die zich in de staart bijt, de maretak. Vanitas: de schedels,
gedoofde kaarsen, verwelkte bloemen, om ons de ijdelheid, tijdelijkheid en
zinloosheid van het aardse te laten zien.

In en rond de kerk was het druk, het was de jaarlijkse
klussendag! Fantastisch, al die vrijwilligers!

In Loppersum genoten we daarna van een lekker kopje
koffie in Hotel Spoorzicht.

De kerk in Loppersum was ook romano-gotisch met veel
aanbouwen met verschillende stijlen. We leerden hier het verschil tussen een
meloen- en een kruisgewelf. In de Mariakapel aan de noordzijde waren acht
prachtige wandgeschilderde scenes te zien van Mariafeesten.

Ook hier kregen we weer een duidelijke uitleg van Saskia
over apostelen, kerkvaders en evangelisten. Bijzonder was hier de prachtige
wandschildering van de ongelovige Thomas.

Hierna kregen we uitleg over het schitterende orgel uit
1562 door de organist, die ook nog een miniconcert gaf. Bijzonder in deze kerk
was het stalen klankbord met hamer als alternatief voor de klokken die de
Duitsers in 1943 geroofd hadden.

Daarna werd de inwendige mens gesterkt met een
goedgevulde tomatensoep en heerlijke broodjes. Wederom in Hotel Spoorzicht waar
we ons ook vergaapten aan een groot schilderij met daarop koningin Wilhelmina
die een bezoek bracht aan Loppersum.

Onze chauffeur moest hele toeren uithalen om bij de kerk
in Stedum te komen. Hulde !

Ook hier weer een romano-gotische kerk met gigantische
afmetingen. Aansprekend in het interieur was de weelde aan meloenvormige
koepelgewelven. In de kerk was het praalgraf van Adriaan Clant,
medeondertekenaar van het verdrag van de Vrede van Munster in 1648, te zien.

Het interieur was gerestaureerd door Cuypers in een
neo-gotische stijl, veel te fel. Later is dit gelukkig weer wat verzacht.

In deze kerk veel schilderingen met het verschil tussen
goed en kwaad.

Hierna vervolgden we onze weg naar het dorp Middelstum.
Door de zijdeur werden we binnengelaten
door de koster en stonden we even later in een prachtige gotische kerk uit het
eind van de 15e eeuw. Hier vertelde Saskia ons over de vele renaissance
schilderingen.

Een zeer belangwekkend middeleeuws inventarisstuk is het
epitaaf of memoriesteen voor Egbert Onsta. Hij is geknield afgebeeld voor Maria
en Jesus.

Bijzonder in deze kerk was ook de verrijdbare herenbank.
En ook in deze kerk weer een fraai uitgevoerd orgel met houtsnijwerk van Jan de
Rijk.

Toen waren we toe aan een kop thee of koffie. De bus
bracht ons hiervoor naar theeschenkerij Ewsumborg, ook in Middelstum. De borg
werd jammer genoeg in 1863 afgebroken en er restte alleen nog een gedeelte van
de donjon. De tuinen werden wel gerestaureerd met de originele tekeningen en
kaarten tot de huidige vorm. In de tuinen bevonden zich veel vergeten groentes
en kruiden.

Terug naar Groningen, waar we afscheid namen van Saskia,
onze geweldige gids. Zij werd o.a. bedankt met het bekende Smoks Hannebroodje.
We hopen van harte nog eens met haar op stap te mogen gaan. Wat een kennis,
enthousiasme en humor!

Onze hoofden zaten vol. Onderweg genoten we nog van een
lekker glaasje wijn met het welbekende zoute koekje.

Via Arnhem en
Doetinchem kwamen we rond 19.30 uur weer in Zelhem aan. Moe maar zeer
voldaan! Ik, maar ik hoop met mij velen,
kan terug kijken op twee super dagen!

Bert Elschot